Falanqeeye siyaasadeed oo caan ka ah Imaaraadka Carabta, horena la-taliye ugu ahaa Madaxweynaha dalkaas Mohammed bin Zayed, ayaa dhaliyay caro xooggan kaddib markii uu ku jeesjeesay xaaladda dhaqaale iyo bulsho ee Pakistan, isla markaana su’aal geliyay doorka Islamabad ee difaaca Sacuudi Carabiya, iyadoo la hirgelinayo hannaan cusub oo amni oo gobolka ah.

Abdulkhaleq Abdulla ayaa Jimcihii bartiisa X ku qoray inay tahay "mid ka mid ah waxyaabaha yaabka leh ee waqtigan” in dal "rubuc ka mid ah dadkiisu sabool yihiin” isla markaana "saddex meelood meel” aysan wax qorin ama akhrin karin uu si "fursad raadis ah” isu soo taago difaaca dal ka mid ah 20-ka dhaqaale ee ugu waaweyn dunida.

Falanqeeyaha Imaaraatiga ah ayaa sidoo kale soo hadal qaaday dakhliga guud ee Pakistan iyo hubkeeda nukliyeerka, isagoo ku dooday in dalkaasi tobannaan sano la daalaa dhacayay xasillooni-darro gudaha ah iyo xukun militari, halka awooddiisa nukliyeerka ah uu ka dhigtay waxa ugu weyn ee uu istaraatiijiyad ahaan ku faano.

La-taliyihii hore ee madaxtooyada Imaaraadka ayaa sida muuqata ula jeeday Heshiiska Difaaca Wadajirka ah ee Istaraatiijiga ah ee Pakistan iyo Sacuudi Carabiya, oo la saxiixay 17-kii Sebtembar 2025, kaas oo dhigaya in weerar lagu qaado midkood loo arko weerar lagu qaaday labada dal.

Hase yeeshee, qoraalkiisa oo tan iyo markii la daabacay helay in ka badan hal milyan oo daawasho, ayaa sidoo kale muujiyay walaaca uu gudaha Imaaraadka ka abuuray heshiiska ballaaran ee Difaaca Wadajirka ah ee Makkah, oo ay ku mideysan yihiin Pakistan, Turkiga iyo Sacuudi Carabiya.

Hadalka Abdulla ee lagu duray Pakistan ayaa dhaliyay jawaab-celin xooggan, gaar ahaan iyadoo ku dhowaad 1.6 milyan oo Pakistaniyiin ah ay ku nool yihiin Imaaraadka, kana mid yihiin dadka sida weyn lacagaha dibadda uga dira dalkooda.

Mid ka mid ah dadka uga jawaabay ayaa yiri: "In saboolnimada iyo baaxadda dhaqaalaha lala xiriiriyo mowqif siyaasadeed waa marin-habaabin.”

Dad kale ayaa dib u soo faafiyay qoraallo hore oo Abdulla uu ka sameeyay Pakistan iyo Israel, si ay u muujiyaan waxa ay ku tilmaameen is-burin ku jirta mowqifyadiisa.

Mid ka mid ah qoraalladaas ayuu hore ugu yiri: "Ha halaago qof kasta oo Khaliiji ah oo ku baaqa caadiyeynta xiriirka cadowga Israel.”

Markaas ayuu Abdulla yiri: "Diblomaasiyadda Khaliijka iyo Sacuudiga waxay ahayd inay u dhaqaaqdo si xooggan oo miisaan leh, noqoto mid qancisa, isla markaana adeegsato dhammaan awooddeeda si Pakistan loogu kasbado inay ka qeyb gasho Hawlgalka Duufaanta Go’aanka.”

Abdulla ayaa horayba su’aal uga keenay macnaha iyo qaabka heshiiska cusub.

"Shuruudaha lagu guuleysto isbahaysi kasta waxaa ka mid ah in la qeexo cadowga la wada leeyahay. Haddaba, yaa cadow u ah dalalka isbahaysigan?” ayuu raaciyay.

Abdulaziz Altwaijri, madaxii hore ee Ururka Islaamka ee Waxbarashada, Sayniska iyo Dhaqanka ee Isesco, oo ah hay’ad hoos tagta Ururka Iskaashiga Islaamka ee OIC, ayaa qoraalkaas uga jawaabay barta X, isagoo si dadban u tilmaamay xiriirka Imaaraadka iyo Israel.

Markii uu ka jawaabayay qoraalkii Abdulla ee Pakistan, Altwaijri wuxuu mar kale ku qoray X: "Waxay u muuqataa in xanuunka heshiiska Makkah uu madax wareer kugu riday.”

Loollanka isbahaysiyada gobolka

Hadal-is-weydaarsigan cusub wuxuu iftiiminayaa khilaaf sii qoto dheeraanaya oo u dhexeeya Imaaraadka, oo ahaa dalkii ugu horreeyay ee Khaliijka ee si rasmi ah u aqoonsada Israel, iyo Sacuudi Carabiya oo weli diiddan inay Israel aqoonsato inkastoo cadaadis kaga yimid Mareykanka.

Xiriirka labada dal ayaa sii xumaaday sababo la xiriira taageerada Abu Dhabi ay siiso kooxaha gooni-u-goosadka ee koonfurta Yemen.

Falanqeeyayaal ayaa sidoo kale heshiiska Makkah u arka jawaab ama miisaan ka dhan ah iskaashiga militari ee Imaaraadka iyo Israel, kaas oo aan taageero weyn ka haysan meel ka baxsan Israel iyo Mareykanka.

Bishii May, markii Ra’iisul Wasaaraha Israel Benjamin Netanyahu uu sheegay inuu booqday Imaaraadka xilligii uu socday dagaalkii Iran, Abu Dhabi ayaa si degdeg ah u beenisay warkaas.

Taas beddelkeeda, heshiiska Makkah si furan ayaa loo soo bandhigay loona xusay. Waxaa la shaaciyay in Dhaxal-sugaha Sacuudiga Mohammed bin Salman, Ra’iisul Wasaaraha Pakistan Shehbaz Sharif iyo Madaxweynaha Turkiga Recep Tayyip Erdogan ay salaaddii Jimcaha si wadajir ah ugu tukadeen magaalada ugu barakeysan Islaamka.

Loollanka Imaaraadka iyo Sacuudiga ee ka muuqda hadallada Abdulla ayaa sidoo kale laga dareemayaa doodda ku saabsan cidda laga reebay heshiiska, iyadoo Riyadh ay sii kordhineyso shakiga ay ka qabto sida Madaxweynaha Masar Abdel Fattah el-Sisi ugu dhow yahay Abu Dhabi.

Sacuudi Carabiya ayaa la sheegay inay kasoo horjeesatay in Masar lagu daro heshiiska cusub ee difaaca, iyadoo walaac ka muujisay waxa ay u aragto in Qaahira si xad-dhaaf ah ugu tiirsan tahay Imaaraadka.

Riyadh waxay sidoo kale qabtaa in dhowr ka mid ah siyaasadaha Imaaraadka ay lid ku yihiin danaha istaraatiijiga ah ee Masar, oo ay ka mid yihiin ku lug lahaanshaha Abu Dhabi ee gobolka Somaliland ee Soomaaliya iyo xiriirka istaraatiijiga ah ee ay la leedahay Israel.

Khilaafaadka kale waxaa ka mid ah taageerada Imaaraadka ee Itoobiya xilligii muranka Biyo-xireenka Weyn ee Itoobiya, iyo taageerada Abu Dhabi ay siiso ciidamada RSF ee Sudan.

Masar waxay sidoo kale heshiis difaac la leedahay Abu Dhabi, waxayna bishii May diyaaradaha dagaalka Rafale u dirtay Imaaraadka kaddib weerarradii Iran, arrintaas oo Sacuudi Carabiya ku sii xoojisay aragtida ah in Qaahira aysan ahayn xulufo si buuxda loogu kalsoonaan karo.