Garsoore federaal ah oo ku sugan gobolka Massachusetts ayaa meesha ka saartay amar si ku-meel-gaar ah u hakiyay qorshaha maamulka Madaxweyne Donald Trump ee lagu joojinayo sharciga Temporary Protected Status (TPS) ee Soomaalida, taas oo dowladda u fasaxeysa inay dhaqan-geliso go’aankaas ayna billowdo masaafurin. Garsoore Allison Burroughs ayaa Jimcihii laashay hakintii ay hore ugu soo rogtay kiiska, kadib markii Maxkamadda Sare ee Mareykanka ay bishii June xaddidday awoodda maxkamadaha hoose ay dib ugu eegi karaan go’aannada Waaxda Amniga Gudaha ee Mareykanka (DHS) ee lagu joojinayo TPS.

Go’aanka cusub macnihiisu ma aha in dhammaan Soomaalida haysta TPS isla markiiba la masaafurinayo. Hase yeeshee, dadka aan haysan sharci kale oo ay Mareykanka ku joogaan waxay waayi karaan difaaca TPS ee ka ilaalinayay masaafurinta, iyo sidoo kale oggolaanshaha shaqada ee ku xirnaa sharcigaas.

Garsoore Burroughs ayaa sheegtay in Soomaalida dacwadda gudbisay ay soo bandhigeen dood xooggan oo muujineysa dhibaatada ka dhalan karta haddii ilaalinta laga qaado, balse ay ku qasban tahay inay raacdo jihada ay Maxkamadda Sare dejisay.

"Dacwad-oogayaashu waxay si i qancisa u muujiyeen inay wajihi doonaan dhibaato aan dib loo sixi karin haddii amarka maxkamadeed la waayo,” ayay Burroughs ku qortay go’aankeeda.

Waxay sidoo kale sheegtay in marka la eego dhibaatada labada dhinac iyo danta guud ay arrintu u janjeerto dhinaca dacwad-oogayaasha, maadaama dowladda aysan muujin in sii wadista TPS inta dacwaddu socoto ay culeys aan loo adkeysan karin ku tahay.

Hase yeeshee, garsooruhu waxay sheegtay in go’aanka Maxkamadda Sare uu si weyn u ciriiriyay waddooyinka sharci ee ay Soomaalidu ku sii hor istaagi karaan qorshaha dowladda.

Dood ku saabsan takoorka

Dacwadda waxaa gudbiyay afar Soomaali ah iyo laba urur oo u dooda xuquuqda muhaajiriinta, waxaana doodahooda ugu muhiimsanaa in maamulka Trump uu go’aanka uu Soomaalida uga qaaday TPS ku saleeyay naceyb iyo takoor ku wajahan muhaajiriinta aan caddaanka ahayn.

Waxay maxkamadda hor dhigeen hadallo kala duwan oo Trump hore uga jeediyay Soomaalida, gaar ahaan xilli dowladda federaalka ay sare u qaaday howlgallada socdaalka ee Minnesota, oo ay ku nool yihiin Soomaali badan.

Burroughs waxay sheegtay in dacwad-oogayaashu soo bandhigeen "dood xooggan” oo muujineysa in qaar ka mid ah hadallada la soo bandhigay ay ahaayeen kuwo cunsuriyad leh.

"Kadib Mullin, maxkamaddu ma aragto waddo ay ku gaari karto gunaanad ah in dacwad-oogayaashu ay u badan tahay inay ku guuleystaan dooddan,” ayay qortay.

Waxay sidoo kale sheegtay in caddeymaha duruufaha ku xeeran go’aanka ay si muuqata u muujinayaan in Soomaaliya iyo Soomaalida si gaar ah loo bartilmaameedsaday, balse taas oo keliya aysan hadda ku filneyn in lagu guuleysto dacwad ku saleysan takoor jinsiyadeed.

Soomaaliya waxaa markii ugu horreysay TPS loo aqoonsaday sanadkii 1991, xilli dowladdii dhexe burburtay, dalkuna galay dagaallo sokeeye.

TPS waa sharci ku-meel-gaar ah oo dowladda Mareykanka siiso dadka ka soo jeeda dalal aysan si ammaan ah ugu laaban karin sababo la xiriira dagaal, musiibo dabiici ah ama xaalado kale oo aan caadi ahayn. Dadka haysta waxay si sharci ah ugu noolaan karaan ugana shaqeyn karaan Mareykanka inta aqoonsiga dalkooda uu shaqeynayo.

Maamulka Trump ayaa bishii January 2026 ku dhawaaqay inuu joojinayo TPS-ka Soomaaliya, isagoo sheegay in xaaladda dalka ay soo hagaagtay heer aysan mar dambe buuxin shuruudaha sharciga. Go’aankaas waxaa markii hore loo qorsheeyay inuu dhaqan-galo 17-ka March, balse Burroughs ayaa maalmo ka hor hakisay.

Maxkamadda Sare ayaa bishii June, kiis la xiriiray joojinta TPS-ka Haiti iyo Syria, go’aan si weyn u xaddiday awoodda garsoorayaasha federaalka ay ku faragelin karaan go’aannada noocan ah ee DHS. Tan iyo markaas, maxkamado kale ayaa sidoo kale oggolaaday in maamulka Trump uu joojiyo TPS-ka South Sudan iyo Myanmar.