
halkaan ka aqriso wararka wargeyska mogtimes 21-06-25
Madaxweynaha JFS oo soo xiray gogosha wadatashiga qaran
Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa soo xiray Gogosha Wadatashiga Qaran oo muddo afar maalmood ah ka socotay magaalada Muqdisho, taas oo ay ka qeyb galeen masuuliyiin hore, ururada siyaasadda, bulshada rayidka ah, culimada iyo qaybaha kala duwan ee bulshada.
Madaxweynaha ayaa ku bogaadiyey dhammaan masuuliyiinta iyo madaxda ka soo qeybgalay Madashan masuliyada iyo xilkasnimada ay muujiyeen, iyagoo aragtidooda ku biiriyey dowlad-dhiska, xasilloonida iyo horumarka dalka.
"Dadka Soomaaliyeed ee wax kuleh masiirka dalkeena ee ka soo qeybgalay Gogoshan Wadatashiga Qaran waa Danjirayaal Soomaaliyeed oo u idman in ay baahiyaan farriinta nabadda, wadajirka iyo wadahadalka. Codkiinna iyo taladiina wax ku ool-ka ah wax weyn ayay ka beddeli karaan hannaanka siyaasadeed ee dalka”.
Madaxweynaha Jamhuuriyadda ayaa ugu baaqay madaxdii hore ee dalka in ay ka dhabeeyaan ballanqaadyadii ay hore u sameeyeen ee ku saabsanaa dhameystirka Dastuurka iyo hirgelinta doorashada tooska ah ee ay naawaliyaan shacabka Soomaaliyeed, waxa uuna tilmaamay in albaabbada wadahadalku ay mar walba u furan yihiin dhammaan siyaasiyiinta Soomaaliyeed iyo qaybaha kale ee bulshada.
Madaxweynaha JFS oo bogaadiyey qoddobada ka soo baxay gogosha wadashatiga qaran
Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa bogaadiyay qodobbada kasoo baxay Gogosha Wadatashiga Qaran, wuxuuna sheegay in wadahadalladu sii socon doonaan si loo adkeeyo midnimada iyo wadajirka dalka,
Madaxweynaha ayaa balanqaaday in marwalba albaabka wadahadalku furan, isagoo adkeeyey in laga wada shaqeeyo sidii dalku hore ugu socon lahaa "Dalkaan muddo 35 sano ah ayuu burbur ku jiray, go’aannada aan qaadanay ma aha kuwo wax duminaya, ee waa kuwo wax dhisaya.” Ayuu yiri madaxweyne Xasan Sheekh.
Madaxweynaha JFS. Mudane Xasan Sheekh ayaa sidoo kale xusay in shalay laga midaysan yahay in aan dalka dib loogu celin doorasho dadban waxyabaha la isku diidan yahay na uu diyaar u yahay in lagu xaliyo wadahadal” Ma jiro qof Soomaali ah oo aan kala xiran nahay, Walaalihii dhawaan ku shiray Muqdisho waxaan ka wada dhannahay in aan dib loogu laaban doorasho dadban, wixii aan ku kala aragti duwannahayna waxaa lagu xallin karaa wada hadal.”
R/ Wasaaraha XFS oo casho sharaf u sameeyay mas’uuliyiin ka socday xisbiyada siyaasadeed ee Puntland
Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Jamhuuriyada Federaalka Soomaaaliya Mudane Xamsa Cabdi Barre, ayaa casho sharaf ku maamuusay masuuliyiin ka tirsan Xisbiyada Siyaasadda Puntland oo ka qeyb-galay gogoshii wadatashiga ee lagu soo gaba-gabeeyay Muqdisho.
Ra’iisul Wasaaraha ayaa uga mahadceliyey masuuliyiinta Xisbiyada talooyinkii ay ku kabeen dowlad-dhiska, doorashoyinka, dhameystirka dastuurka iyo hormarinta kaabayasha dhaqaalaha.
Mudane Xamsa ayaa xusay sida Xukuumadda Dan-qaran ay u siinayso mudnaanta dhageysiga talooyinka iyo aragtiyaha qeybaha kala duwan ee shacabka iyo hoggaanka Soomaalida.
Dhankooda, masuuliyiin ka socday Xisbiyada Puntland ayaa bogaadiyay kulanka wadatashiga ee uu fidiyay Madaxwenaha Jamhuuriyada Federalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamud, waxaana ay sheegen in dowlada Somaliyed ay ku garab siinayan dadaalka ku aadan dowlad-dhiska dalka.
Guddoomiyaha Gobolka Banaadir
"Waxaa hoggaanka dalka ka go’an sidii talada dib loogu celin lahaa bulshada”
Guddoomiyaha Gobolka Banaadir Mudane Xasan Maxamed Xuseen (Muungaab) oo ka hadlay xaflad ka dhacday Degmada Hodan ayaa sheegay in dowladda ay ka go’an tahay sidii loo qaban lahaa doorashooyin qof iyo cod ah oo ka dhaca gudaha dalka Soomaaliya.
Guddoomiyaha Gobolka waxa yy xusay in Magaladaan Muqdisho ay hormuud u noqon doonto qorshaha dowladda ee ku saabsan in deegaanada dalka laga hirgaliyo maamul ay soo doortaan shacabka oo ka taliya danahooda.
"Muwaadin kasta waxa uu xaq u leeyahay in uu helo xuquuq uu wax ku dooran karo ama lagu dooran karo”ayuu yiri Guddoomiyaha Gobolka Banaadir Mudane Muungaab.
Dhinaca kale, guddoomiyaha gobolka ayaa cadeeyay in caasimadda Muqdisho laga bilaabi doono mashariic hormarined oo wax u taraya bulshada iyo kuwo kale oo lagu hagaajinaayo waddooyinka ku burburay roobabka ka jira caasimadda Muqdisho.
Wasiirka Waxbarashada XFS oo soo xiray Imtixaanka Qaranka ee Fasalka 12-aad
Wasiirka Wasaaradda Waxbarashada Faarax Sheekh Cabdulqaadir oo soo xiray Imtixaanka Qaranka ee Fasalka 12-aad.
Imtixaanka dugsiyadda sare ayaa lix maalmood oo xiriir ah ka socday 139 xarumood oo ku kala yaal gobolada iyo degmooyinka dalka, iyadoo sannadkan tirada Ardayda Imtixaanka u fariisatay gaarayeen in ka badan 39,000 oo Arday.
Wasiir Faarax oo khudbad dheer ka jeediyey munaasabada soo xiritaanka Imtixaanka dugsiyadda sare ayaa u mahadceliyey Ciidanka Amniga ee sugayey Imtixaanka, Macalimiinta iyo waalidiinta oo si weyn uga qayb qaatay habsami u qabsoomida Imtixaanka qaranka.
Wasiirka waxbarashadda Mudane Faarax Sheekh Cabdiqaadir ayaa guul iyo farxad u rajeeyey Ardaydii gashay Imtixanka isagoo balanqaaday in natiijada Imtixaanka si deg deg ah u soo saari doonaan si Ardaydu u sii wataan geeddigooda waxbarasho.
Taliyaha Booliisks oo shirguddoomiyey shirks hoggaanada Booliiska
Taliyaha Ciidanka Booliiska Somaliyed Sarreeye Guuto Asad Cismaan abdullahi ayaa shir gudomiyay kulanka hoganada, Taliyaasha qeybaha iyo fadhiyada madaxa banaan oo looga hadlay u diyaar garowga maalmaha xoriyadda iyo doorka uga aadan laamaha ammaanka.
Kulanka ayaa warbixino looga dhageystay saraakiisha amniga, waxana uu Taliyuhu Sarakiisha iyo Ciidamadaba ku ammaanay dedaalka ay ugu jiraan sugida amniga si gaar ah waxaa uu mahadcelin u diray Ciidamadii Booliiska ee loo xilsaaray sugidda amniga xarumihii ay Imtixaanka shahaadiga ah ee qaranka ardayda ku galeen ee guud ahaan dalka.
Wasiir Al-Cadaala oo ka hadlay guulaha laga gaaray dagaalka al-shabaab
Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Warfaafinta Dhaqanka iyo Dalxiiska XFS mudane, Cabdiraxmaan Sheekh Yuusuf Al-Cadaala ayaa sheegay in heerka amni ee magaalooyinka Soomaaliyeed uu si toos ah ugu xiran yahay sida shacabka magaalo kasta u qaateen mas’uuliyadda ilaalinta amniga iyo sida ay ula shaqeeyaan hay’adaha ammaanka.
Wasiirka oo hadal ka jeediyay kulan looga hadlayay doorashooyinka dalka ayaa si qoto dheer u muujiyay kaalinta shacabka kaga aaddan amniga magaalooyinka, wuxuuna tilmaamay in amniga aan lagu sugin oo keliya ciidamada dowladda, balse uu yahay waajibaad wadajir ah oo ay bulshada iyo dowladda iska kaashadaan.
Wuxuu tusaale u soo qaatay wasiirku in magaalooyin ay shacabka si dhow ula shaqeeyaan laamaha amniga, taas oo keentay in falalka amni darrada ah ay aad u yaraadaan.
Mudane, Alcadaala ayaa xasuusiyay bulshada in haddii ay muujiyaan midnimo, feejignaan iyo wada-shaqeyn ay suuragal tahay in magaalo kasta oo Soomaaliyeed noqoto mid nabdoon.
Wasiirka Cali Xoosh oo bogaadiyey doorka Guddiga Madaxabannaan ee Doorashooyinka
Wasaaradda Arrimaha Gudaha, Federaalka iyo Dib u heshiisiinta XFS ayaa habeen hore casho sharaf ugu sameysay Muqdisho Guddiga Madaxabanaan ee doorashooyinka Qaran iyo Soohdimaha, ururrada Siyaasadda ee Diiwaangeshan iyo Xisbiyada Siyaasadda Puntland.
Kulan weynahan isbarashada iyo kala warqaadashada ahaa, waxaa ka hadlay mas’uuliyiinta ururrada Siyaasadda Diiwaangeshan iyo Xisbiyada Siyaasadda ee Puntland, iyaga oo ka hadlay ahmiyadda in doorashada dadban laga guuro oo lagu tartamo doorasho toos ah, hufan oo xor iyp xalaal ah, iyaga oo ku bogaadiyey Wasaaradda Arrimaha Gudaha iyo Wasiirkeeda Cali Xoosh shaqada laga qabtay xeerarka doorashada iyo guddigii ka dhashay oo shalay shaqeeya halka Guddiga Madaxa bannaan ee doorashooyinka ay ku ammaaneen shaqada wanaagsan ee ay hayaan.
Gudoomiyaha Guddiga Madaxabanaan ee doorashooyinka Qaran mudane Cabdikariin Axmed Xasan ayaa isna ka hadlay ururrada Siyaasadda ee ay diiwaangeliyeen, diiwaangelinta codbixiyeyaasha ee socota iyo heerka diyaargarowga.
Wasiirka Arrimaha Gudaha Soomaaliya Mudane Cali Yuusuf Cali Xoosh waxaa uu bogaadiyey doorka Guddiga Madaxabannaan ee Doorashooyinka Qaran iyo Soohdimaha iyo xisbiyada ka jira Puntland isaga oo intaa raaciyey in ururadda iyo xidbiyada ay ka wada shaqeeyaan wacyigelinta, marna ay tartamaan.
Waxuuna hoosta ka xariiqay in Doorashada toosan aan laga laabaneyn, taasi oo ah doorasho dadka dhexdiisa wax kasoo baxaan oo dadku noqdaan mid wax doorto ama la doorto oo ay kusoo baxaan dad haldoor ah.
Wasiir Xoosh: "Dowladdu way dhistay guddiga doorashooyinka balse ma fara-gelinayso shaqadooda”
Wasiirka Wasaaradda Arrimaha Gudaha, Federaalka iyo Dib-u-heshiisiinta Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Cali Yuusuf Cali (Cali Xoosh) ayaa sheegay in dowladda Federaalka ay dhiseysay Guddiga Madaxa-bannaan ee Doorashooyinka Qaranka, balse aysan faragelin doonin shaqadiisa.
Wasiirka ayaa hadalkan ka sheegay soo dhaweynta loo sameynayay Ururrada siyaasadda ee ka diiwaan gashan dowladda Federaalka Soomaaliya oo ay ku qabtay Muqdisho, isaga oo si cad u sheegay in guddigan uu yahay mid madax-bannaan, loona xil saaray qabashada doorashooyin hufan, cadaalad ah oo waafaqsan dastuurka dalka iyo qawaaniinta u yaalla.
"Guddiga Doorashooyinka Qaranka wuxuu leeyahay madax-bannaani buuxda, dowladdu waxa kaliya ee ay ka caawin kartaa dhanka amniga iyo dhaqaalaha haddii loo baahdo, balse ma faragelinayso shaqada guddiga,” ayuu yiri Wasiirka.
Wuxuu sidoo kale xusay in isdiiwaangelinta codbixiyeyaasha ay si wanaagsan uga socoto qaybo badan oo ka mid ah dalka, isla markaana la doonayo in dhammaan qeybaha bulshada ay si siman uga qayb qaataan geedi socodka dimuqraadiyadda. Hadalkan ayaa kusoo beegmaya xilli dalku isu diyaarinayo marxalado doorasho oo muhiim ah, kuwaas oo ka tarjumaya dadaallada dowladda ee ku aaddan hirgelinta doorasho qof iyo cod ah.
howlgal qorsheysan oo lagu dilay kooxo al-shabaab ah oo ku sugnaa Sh/Dhexe
Ilaa 12 xubnood oo ka tirsan Al-shabaab Al-Shabaab oo ay ku jiraan horjoogayaal ayaa lagu dilay howlgal si gaar ah loo qorsheeyay oo ay si wadajir ah u fuliyeen Ciidanka Hay’adda Sirdoonka iyo Nabad Sugidda Qaranka (NISA) iyo Saaxiibada Caalamka .
Howlgalkaan ayaa lagu beegsaday guri ku yaalla degmada Aadan Yabaal, oo Al-shabaab u aheyd xarun istaraatiiji ah oo lagu uruuriyo saanadda ciidanka, sidoo kalena laga abaabulo maleeshiyaadkooda.
Intii uu socday howlgalkaas, waxaa sidoo kale la burburiyay gaadiid dagaal, hub farabadan iyo saanado kale oo muhiim u ahaa cadowga, iyadoo howlgalkaan uu u dhacay sidii loo qorsheeyay.
Bartilmaameedka howlgalkaan waxaa qayb ka ahaa horjoogayaal si wayn loo daba socday kuwaas oo dhibaato badan u gaystay shacabka Soomaaliyeed, waxaana dib laga soo sheegi doonaa magacyadooda marka la xaqiijiyo.
Dowladda Soomaaliya oo kaashanaysa Shacabkeeda iyo Saaxiibada Caalamka waxaa ka go’an ciribtirka cadowga Al-shabaab ah, iyadoo aysan jirin meel ay ku baxsan karaan horjoogayaasha ku naaxay dhiiga shacabka Soomaaliyeed.
Guddoomiyaha Aqalka Sare oo ka tacsiyeeyay geerida Suuri Diiriye Carab oo ah Xildhibaan hore
Guddoomiyaha Golaha Aqalka Sare ee Baarlamaanka JFS Mudane Cabdi Xaashi Cabdullaahi, ayaa tacsi tiiraanyo leh u diray dhammaan Ummadda Soomaaliyeed gaar ahaan qoyska iyo qaraabada ay ka geeriyootay Allaha u naxariistee marxuumad Xildhibaan hore Suuri Diiriye Carab.
Guddoomiyaha ayaa marxuumadda Alle uga baryay in uu ka waraabiyo jannatul Fardowsa, isagoo qoyskii iyo qaraabadii ay ka tagtayna faray Samir iyo iimaanna.
Marxuumad Suuri ayaa ahayd xubin ka tirsan Baarlamaannadii dalka soo maray laga soo bilaabo Baarlamaankii lagu soo dhisay Magaalaadda Carta sanadkii 2000 ilaa Baarlamaankii 10-aad.
Marxuumadda ayaa habeen hore ku geeriyootay Magalada Muqdisho, kadib kolkii ay mudoyinkaan ku xanuunsaneyd magaalada caasimadda ah.
Natiijada doorashada Baarlamaanka Hir-shabeelle ee kursiga 58-aad
Waxaa xarunta Baarlamaanka Dowlad Goboleedka Hirshabeelle ka dhacday doorashada dib-u-buuxinta kursiga58-aad, kaas oo ka bannaanaa Barlamanka 11-aad ee maamulkaasi. Doorashada kursigan oo ay ka soo qeybgaleen xubno labada gole ee Dowladda, bulshada rayidka iyo ergada beesha leh kursiga bannaanaa ayaa waxaa tanaasulay musharax Ismaaciil Warsame Faarax.
Kulanka doorashada waxaa soo xaadirtay 101 ergo,kuwaas oo gacan-taag ah ku doortay musharrax Cabdullahi Maxamed Cali (Sanbaloolshe) oo helay 98 Cod halka ay ka aamustay 3 Codbixiye oo xildhibaanno ah.
Natiijada waxaa ku dhawaaqay Cabdi Caddow Maxamed oo ka socda Guddiga Madaxa-Bannaan ee Doorrashooyinka Qaranka, waxaana uu goobta ku guddoonsiiyey mudaha la doortay shahaadada Xildhibaanimo.
Safaarada Soomaaliya ee Ankara oo bilowday soo samata bixinta shacabka Soomaaliyeed ee ku nool Iran
Howlwadeennada Safaarada JFS ee wadanka Turkiga ayaa goor dhawayd ku guulaystay inay xuduudka Dowladda Iran soo dhaafsiiyaan una soo gudbiyaan dhanka dalka Turkiga muwaadin Soomaaliyeed oo lagu magacaabo Dr. Mustafa Cali Macalin oo uu dhaawac fudud kusoo gaaray magaalada Tehran kadib weerar ay Israel halkaas kusoo qaaday.
Dr. Mustafa Cali Macalin oo wadanka Iran dhaqtarnimada ku bartay ayaa ka mid ah dhalinyaro Soomaaliyeed oo ilaa toboneeyo lagu qiyaasay oo wadanka Iran wax ku barta.
Safaarada JFS ee Ankara ayaa maalmaahaan ku mashquulsan inay muwaadineenta Soomaaliyeed ee Iran ku sugan laga soo kaxeeyo halkaas hadii ay magaalada ay ku sugan yihiin ku dareemaan amni xumo.
Safaarada JFS ee Ankara waxay mahad gaar ah u celinaysaa dowlada Turkiga oo fududeeysay sidii Dr. Mustafa loo soo gaarsiin lahaa wadanka Turkiga si uu halkaas ugaga sii gudbo wadankiisa Soomaaliya.
Kulan la doonayo in lagu qaboojiyo xiisadda Israel iyo Iran oo ka dhacaya Geneva
Wadahadallo diblomaasiyadeed oo la doonayo in lagu qaboojiyo xiisadda u dhexeysa Israa’iil iyo Iran ayaa shalay lagu wadaa in ay ka billaabmaan Magaalada Geneva ee Dalka Ostariya.
Kulanka shalay dhacaya ayaa ujeedku yahay in labo todobaad gudahood lagu xaqiijiyo in xal nabadeed laga gaaro ismari waaga sii kordhaya ee Iran iyo Israel.
Diblomaasiyiin sare oo ka socda Boqortooyada Ingiriiska, Faransiiska iyo Jarmalka ayaa la kulmi doona Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Iran Abbas Araghchi si ay uga wadahadlaan barnaamijka Nukliyeerka ee Tehran.
Madaxa siyaasadda arrimaha dibadda ee Midowga Yurub Kaja Kalas ayaa sidoo kale la filayaa in uu ka soo qeyb galo kulanka shalay oo la doonayo in looga hortago isku dhac ballaaran oo ka dhaca Bariga Dhexe.
Kulanka Geneva ayaa imaanaya iyadoo ay sii kordhayaan walaaca laga qabo in Mareykanka uu muddo laba todobaad kadib soo galo dagaalka oo uu la safto Israel.
Itoobiya iyo Howlgalka AFRICOM oo kawada hadlay xoojinta dagaalka Al shabaab iyo Daacish
Ra'iisul wasaaraha dalka Itoobiya Abiy Axmed ayaa ku qaabilay magaalada Addis Ababa ee caasimadda Itoobiya taliyaha howlgalka Mareykanka ee Africa General Michael Langley oo booqanaya wadankaasi.
Qoraal kooban oo ay kulankaasi kasoo saartay saafaradda Mareykanka ee Addis Ababa waxa ay ku sheegtay in Ra'iisul Wasaaraha Itoobiya iyo General Michael Langley ay kawada hadleen arrimo ay ugu weyn tahay ammaanka geeska Africa.
Safaarada ayaa tilmaamtay in wada hadalada inta ay socdeen laisku soo hadal qaaday xoojinta dagaalka lagula jiro Kooxaha Al shabaab iyo Daacish.
"General Michael Langley, Taliyaha Ciidamada Mareykanka ee Afrika (AFRICOM) ayaa booqday Itoobiya, wuxuuna la kulmay Ra'iisul Wasaaraha Itoobiya Abiy Axmed, Wada hadalkooda ayaa diiradda lagu saaray ka hortagga khataraha argagixisada ee Al-Shabaab iyo Daacish ee Geeska Afrika." Ayaa lagu yiri qoraalka Safaaradda oo lasoo dhigay Barta X.
Dhankiisa Ra'iisul wasaaraha Itoobiya Abiy Axmed ayaa sheegay in isaga iyo Generaalka ay wada hadaladoodi ku qotontay iskaashiga Dowladda iyo AFRICOM dagaalka la xiriira Al shabaab iyo Daacish.
Qaramada Midoobeey oo ku baaqday in laga hortago kuwa gacan kahadalka Jinsiga ka geeysta Soomaaliya
Qaramada Midoobay (QM) oo xuseeysay maalinta caalamiga ah ee ciribtirka xadgudubyada Jinsiga la xiriira ee Soomaaliya ayaa ku baaqday in la taageero dadka ka badbaaday iyo dhibanayaasha xadgudubyada la kulmay.
"Bulshada Soomaaliyeed waxay mudan yihiin in garab la siiyo kuwa ka badbaaday iyo dhibanayaasha ay ku dhaceen falalka Jinsiga la xiriira ee foosha xun," ayuu Ergeyga Gaarka ah ee Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay u qaabilsan Soomaaliya James Swan ku yiri hadal uu ka soo saaray magaalada Muqdisho ee caasimadda Soomaaliya.
"Soomaaliya si ay u dhisto bulsho ka madax-bannaan ceebaynta iyo dhaawaca ku dhacay kuwa lagu xadgudbay jinsi ahaan waa in dhammaanteen aan ka shaqaynaa ka hortagga iyo ka jawaabista xadgudubyada galmada,” ayuu raaciyay, isaga oo ugu baaqaya maamulada Soomaaliya in ay sii wadaan oo ay xoojiyaan dadaallada lagula dagaallamayo kuwa falalka noocaasi oo kale ku dhaqmaya.
James Swan ayaa ugu baaqay madaxda Dowladda iyo kuwa maamul goboleedyada in taageero macno leh lasiiyo kuwa badbaaday, qoysaskooda, iyo bulshooyinka ay kasoo jeedaan.
Iyadoo la raacayo mawduuca sanadkan ee "Saamaynta Dhex-dhexaadka ah ee Colaadaha Galmada La Xiriira," Qaramada Midoobay ee Soomaaliya waxay sheegtay inay la shaqaynayso daneeyayaasha si ay u muujiso sida xadgudubka galmadu u keeno waxyeello muddada dheer ah, ma aha oo kaliya shakhsiyaadka laakiin sidoo kale waxay u geystaan bulshada guud, inta badan waxay ka tagtaa qoysaska iyo bulshada inay la halgamaan saameyntooda xun ee jiilasha.
Maalinta Caalamiga ah ee Ciribtirka Xadgudubyada Jinsiga ayaa la xusaa sanad walba Juun 19, Waxaana lagu soo hadal qaadaa mas'uuliyadda la wadaago ee beesha caalamka ee ka hortagga iyo joojinta rabshadaha Jinsiga la xiriira iyo in la ilaaliyo sharafta iyo xuquuqda aadanaha oo dhan.
Donald Trump oo laba todobbaad gudahood go'aan kaga gaadhaya in uu weerar ku qaado Iran
Dowladda Israa’iil ayaa Khamiistii sheegtay inay doonayso in Maraykanku gacan ka siiyo weerarrada ay ku hayso xarumaha nukliyeerka ee Iran, xilli Madaxweynaha Maraykanka, Donald Trump, uu sheegay inuu muddo 2 todobbaad gudahood ah uu go'aan kaga gaadhi doono in Maraykanku colaada ku lug yeesho iyo in kale.
Israa’iil ayaa toddobaadkii hore bilawday weerarro cirka ah oo ay ku qaaday Iran, iyadoo ku doodaysa in Tehran ay ku dhowdahay in ay samaysato hub nukliyeer ah. Weeraradan ayaa sababay is-weydaarsi gantaalo khatar badan oo khasaare nafeed iyo mid hantiyeedba u geystay laba dal.
Khamiistii, gantaal ay Iran sheegtay inuu ku socday saldhig ciidan iyo sirdoon ayaa haleelay Isbitaalka Soroka ee magaalada Beersheba ee koonfurta Israa’iil, taasoo sababtay dhaawac 40 qof iyo dab qabsaday qaybaha isbitaalka.
Wasiirka Difaaca Israa’iil, Israel Katz, ayaa weerarkaasi kadib si adag ugu hanjabay Hoggaamiyaha Sare ee Iran, Ayatullah Cali Khumayni, isagoo ku eedeeyay mas’uuliyadda weerarkaasi. Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil, Benjamin Netanyahu, oo hadal jeediyay kadib weerarka, ayaa sheegay in Iran ay "bixin doonto qiimo culus” weerarkaasi awgii.
"Israa’iil waxay awood u leedahay in ay weerarto dhammaan xarumaha nukliyeerka ee Iran, waxananu soo dhawaynaynaa caawinaad kasta" ayuu yidhi Netanyahu. "Trump wuxuu sameyn doonaa waxa u wanaagsan Mareykanka, aniguna waxaan sameyn doonaa waxa u wanaagsan Israa’iil.”
Dhanka kale, Donald Trump ayaa sheegay Arbacadii in Iran ay doonayso inay wakiillo u dirto Aqalka Cad si ay uga wadahadlaan heshiis cusub oo ku saabsan barnaamijkeeda nukliyeerka iyo sidii loo joojin lahaa dagaalka kala dhexeeya Israa'iil.
Iran ayaa si cad u beenisay sheegashada Trump, iyada oo sheegtay in anay wax wadahadal ah dalbanayn inta weerarada Israa'iil socdaan, waxayna sheegtay in ay isdifaacayso oo anay muujinayn haba yaraayee wax jiljileec ah.
Hase yeeshee Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Iran, Abbas Araghchi, ayaa la filayaa inuu Jimcaha shalay ka qayb galo wadahadallo ka dhacaya magaalada Geneva, halkaas oo ay isugu imanayaan wakiillo ka kala socda Faransiiska, Ingiriiska, Jarmalka iyo Midowga Yurub oo doonaya in colaadda wadahadal lagu dhameeyo.
Trump waxa uu sheegay inuu tixgelinayo "suurtagalnimada” in dib loo bilaabi karo wadahadalladii nukliyeerka Iran, kuwaasoo hakad galay kadib weerarradii Israa’iil ay ku beegsatay madaxda ciidamada iyo xarumaha nukliyeerka Iran.
Donald Trump ayaa sannadkii 2018 si rasmi ah uga baxay heshiiskii nukliyeerka Iran ee loo yaqaanay Joint Comprehensive Plan of Action (JCPOA), kaas oo ay Iran la gashay quwadaha waaweyn ee caalamka sannadkii 2015.
Go'aankaas uu Trump qaatay wuxuu sababay inuu burburo is-aaminaaddii lagu dhisay heshiiska, iyadoo Maraykanku dib ugu soo rogay Iran cunaqabateyn adag oo dhaqaale, taasoo sii hurisay xiisadda gobolka.
Hadda oo xiisad culus ay ka taagan tahay Bariga Dhexe, waxaa la filaya in Trump uu dib u bilaabo wadaxaajood, isaga oo isku dayaya inuu helo heshiis cusub, oo u danaynaya Israa’iil iyo Maraykanka, halka Iran ay u badan tahay inay dalbato in la qaado dhammaan cunaqabateynta si wadaxaajood dhab ah loo furo.
Xaaladda gobolka ayaa si degdeg ah uga sii dareysa, iyadoo khilaafka u dhexeeya Isra’iil iyo Iran uu galay heer halis ah oo laga cabsi qabo inuu ku fido gobolka oo dhan.
Iran oo iska diiday codsiga Mareykanka, ee ah in ay wada hadlaan
Wasiirka Arrimaha Dibadd Iran, Abbas Araghchi ayaa shalay sheegay in Tehran ay heshay farriimo badan, oo Mareykanka uu kaga codsanayo wada-xaajood, balse aysan jirin wax ay ka dhihi karto, sababtoo ah buu yiri doorkooda is garabtaaga ee weerarada Israel ee ka dhanka ah dalkiisa.
Wasiirka ayaa sheegay in dalkiisu aanu cidina kala hadli doonin gantaaladiisa, iskaba dhaaf wax gorgortan ah oo ay ka galaan.
"Ma jirto maskax caqli-gal ah oo aqbali doonta wada hadal ku saabsan awooddeeda difaaca.” Ayuu yiri Wasiirka Arrimaha Dibadda Iran.
Wasiirka ayaa bidhaamiyay in gantaalada Iran uu yahay mid gaar ah oo difaac ah, isaga oo hoosta ka xariiqay in Iran aysan gantaaladeeda u adeegsan wax ka hor imanaya heerarka anshaxa iyo sharciga caalamiga ah.
Wasiirka ayaa waxa uu carabka ku adkeeyay, illaa iyo inta ay socdaan weerarada Israel ee ka dhanka ah dalkiisa aysan jiri doonin, wax wada hadal ah oo Mareykanka ay la geli doonaan.
Wasiirka Arrimaha Dibadda Iran oo ku sugan Magaalada Geneva ayaa halkaasi wada hadal kula leh Wasiirada Arrimaha Dibadda ee dhowr dal oo reer Yurub ah, kuwaas oo ay ka wada hadlayaan barnaamijka nuclear-ka ee Iran.
Araghchi ayaa tilmaamay in Iran ay sii wadi doonto wada hadalada ay la leedahay reer yurub, isagoo xusay inuu jiro kulan la qorsheeyay oo ka dhacaya Geneva.
Araghchi ayaa lagu wadaa in gelinka dambe ee Jimcahan uu magaaladaasi kula kulmo Wasiirada Arrimaha Dibadda ee Ingiriiska, Faransiiska iyo Jarmalka, oo ay wehlineyso Madaxa Siyaasadda Arrimaha Dibadda ee Midowga Yurub, haweeneyda lagu magacaabo Kaja Kallas.
Iran ayaa dhowr jeer oo hore Mareykanka ku eedeysay in uu gadaal ka taagan yahay weerarada ay Israel ka waddo dalkeeda, taasoo ugu wacan inuu istaago wada hadalkii nuclear-keeda ay kula jirtay Mareykanka.
Israel ayaa Jimcihii hore weerartay dalkaasi, xilli uu qorshuhu ahaa in Mareykanka iyo Iran ay 15-kii bishan yeeshaan wareegga lixaad ee wada hadaladii u bilowday bishii April.
Madaxweyne Donald Trump ayaa Talaadadii ugu baaqay Iran in ay si shuruud la’aan ah isku dhiibto, iyadoo ka tanaasuleysa barnaamijka nuclear-keeda iyo in la burburiyo gantaaladeeda.
Hoggaamiyaha ugu sarreya ee Iran, Ayatollah Ali Khamenei ayaa Arbacadii Trump ku gacan seyray baaqiisa ah in ay is dhiibaan, waxaana uu sheegay inay dagaalami doonaan, isla-markaana ay iska difaaci doonaan gardarrada Israel.
Hadalka Wasiir Araghchi ayaa imanaya, iyadoo uu sii socdo duqaymaha ay isweydaarsanayaan Iran iyo Israel.
Israel oo ku hanjabtay inay qaarijinayso Ayatullah Khomeini
Wasiirka difaaca Israel ayaa sheegay in hogaamiyaha ugu sareeya Iran aan loo ogolaan karin inuu sii noolaado oo ay qaarijinayaan kadib markii Iran ay duqeysay isbitaalka Soroka lagu dhuftay intii uu socday weerarka gantaalaha ee Iran.
Warbaahinta dowladda Iran ayaa sheegtay in gantaalka lagu weeraray goob ciidan oo ku dhow cisbitaalka ku yaalla koonfurta Israel, balse aysan ahayn xarunta lafteeda.
Israel ayaa sheegtay in 271 qof ay ku dhaawacmeen guud ahaan dalkaasi ka dib markii Iran ay habeen hore gantaallo ku weerartay goobo badan oo ku yaal Israel.
Waxa ay sheegtay in weerarada Iran ay yihiin kuwo "sax ah” oo kaliya ay bartilmaameedsanayaan "xarumaha si toos ah ugu lug leh oo taageeraya” weerarrada Israel ee Iran.
Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Iran, Abbas Araghchi, ayaa sheegay in mawjadda qaraxa ee Iran ay la beegsatay saldhigga taliska millatariga Israel uu sababay burbur soo gaaray isbitaalka.
Araghchi ayaa sidoo kale sheegay in xarunta lagu sheegay isbitaal dad rayid ah lagu daweynayay ay ahayd meel inta badan loo adeegsanayy in lagu daweeyo askarta Israa’iil ee ku soo dhaawacanta dagaalka Gaza.
"Ciidankeena hubaysan ayaa sii wadi doona inay garaacaan dambiilayaasha bartilmaameedsada dadkeena ilaa ay joojiyaan oo ay bixiyaan gardarrada ay ku hayaan qarankeena,” ayuu yidhi Araghchi, isaga oo ku boorriyay rayidka Israel inay ka fogaadaan goobaha militariga.
Weerar ay ku qaadayIsrael jimcihii aynu ka soo gudubnay dalka Iiraan ayaa sababay inay la kulanto jawaab gantaalo ah oo maalin Iyo habeen lagu weerarayo magaalooyinka Israel.
Iran oo weerar gantaal ah ku qaaday magaalada Beersheba ee Israel
Gantaal ay Iran ku weerartay Koofurta Israel ayaa ku dhacay magaalada Beersheba ee koonfurta Israa’iil, iyadoo ay dad badan ku dhaawacmeen halka burbur xoog leh ay soo gaareen dhismayaal ku yaal halkaas.
Iran ayaa sheegtay goobta ay weerartay ay ahayd dhisme tiknoolajiyada ay Israel u isticmaalaysay.
Weerarkan ayaa manaya iyadoo lagu wado in shalay Wasiirka Arrimaha Dibbada Iran Abbas Arakchi uu kulan kula yeelanayo magaalada Geneva Wasiirada Arrimaha Dibbada Ingiriiska,Germany,France Iyo Midowga Yurub.
Waa wadahadal fool ka fool ah oo Iran ay la yeelato reer galbeedka markii ugu horeysay tan iyo markii uu dagaalka bilowday todobaadkii hore
Wadahadallada Geneva, haddii ay u socdaan sidii loo qorsheeyay, waxay calaamad u noqon doontaa ku lug lahaanshaha ugu weyn Yurub ee dagaalk Iran iyo Israel.
Wasiirka arrimaha dibadda Iran Cabbaas Arakchi ayaa kahor inta uusan u safrin Geneva waxa uu sheegay in dalkiisu aanu wax wada xaajood ah la geli doonin Maraykanka ilaa la joojiyo duqaymaha Israel, sida ay ku warrantay warbaahinta dawladda.
Kulanka Geneva ayaa imaanaya iyadoo ay sii kordhayaan walaaca laga qabo in Mareykanka uu muddo laba todobaad kadib soo galo dagaalka oo uu la safto Israel.
Aqalka cad ee dalka Mareykanka ayaa sheegay in Donald Trump uu muddo laba todobaad gudahood go’aan ka gaari doona in Mareykanka uu si toos ah ugu lug yeesho dagaalka u dhaxeeya Iran iyo Israel.
Rag looga shakisan yahay Al shabaab oo shaqaale ka afduubtay dalka Kenya
Labo ka mid ah shaqaalaha dhagaxa qoda ayaa dabley looga shakisan yahay in ay ka tirsan yihiin al-Shabaab ka afduubteen deegaanka Shimbir oo ka tirsan degmada Mandheera ee gobolka Waqooyi Bari Kenya.
Sida laga soo xigtay warbixinnada booliska, dhacdadaan oo dhacday xilli duhurnimo ah markii dabley la rumeysan yahay inay ku dhuumaaleysanayaan duurka ku dhow deegaanka Chachaboole ay weerar gaadmo ah ku qaadeen gaari xamuul ah oo siday dhagxaan.
Afar ka mid ah ragii saarnaa oo dhammaantood ahaa dadka deegaanka ayaa waxaa u suurtagashay in ay goobta ka baxsadaan.
Si kastaba ha ahaatee, labo shaqaale oo aan deegaanka u dhalan oo magacyadooda lagu kala sheegay John Kambua iyo Martin Musyoki ayaa la afduubtay oo la geeyey meel aan la garanayn.
Waxaa islamarkiiba bilowday howlgal ay sameeyeen hay’ado kala duwan oo kuwa ammaanka ah oo lagu baadi goobayo maleeshiyaadkaasi.
Dhacdadaan ayaa kusoo aadeysa xili ay sii kordhayaan falalka amaan daro ee ka jira ismaamulka Mandera, gaar ahaan kuwa lagu bartilmaansanayo dadka ka shaqeeya dhagaxa kaawada.
Booliska Kenya ayaa shaaca ka qaaday in 16-kii Juun, Meydka Naftali Wanjohi, 40, laga soo helay goob dhagaxa laga qodo oo ku taal deegaanka Quramadhoo oo u dhow Ceelwaaq.
Booliisku waxay ka shakisan yihiin ku lug lahaanshaha koox maleeshiyo ah oo Al shabaab ka tirsan, inkastoo baaritaanadu ay yihiin kuwo aan natiijo lahayn wali oo aysan horseedin in gacanta lagu soo dhigo.
Weeraradaasi waxay dib u soo celiyeen cabsida laga qabo badbaadada xoogsatada aan deegaanka u dhalan ee ka shaqeeya dhagaxa laga qodo Mandheera oo ah meel ay in muddo ah ragaadiyeen rabshadaha xagjirka ah sababtuna ay tahay in ay u dhowdahay xadka Soomaaliya.
Dawladdu Waxay Kaga Jawaabtay Mamnuucida ka shaqeynta Dhagaxaanta kaawada.
Isagoo ka jawaabaya xaaladihii ugu dambeeyay, guddoomiyaha gobolka ayaa amar ku bixiyay in si deg deg ah loo joojiyo dhammaan dhaq-dhaqaaqyada dhagxaanta kaawada ee ka socda ismaamulka Mandera, isagoo sheegay inay sii kordhayaan khataraha dhanka ammaanka ah iyo baahida loo qabo in la ilaaliyo shaqaalaha.
halkaan ka aqriso wararka wargeyska mogtimes 21-06-25
........