CIIDAMADII MURANKA DHALIYAY OO LAGA QAADAY BALEDWEYNE, LOONA DAABULAY DHUUSAMAREEB Xillli Odayaasha Dhaqanka G/Hiiraan ay diidanaayeen Ciidamo u dhashay reer Hiir aan in laga qaado Magaaladaasi loona da abulo G/Galgaduud, ayaa Saraakiisha Ciid amada dowladda waxa ay Shalay qaad een ciidankii uu muranka ka taagnaay. Ciidamadan ayaa shalay tababar loogu soo gaba gabeeyay M/Baledweyne ee Xa runta G/Hiiraan, waxaana Shalay loo qa aday M/Dhuusamareeb. Ammarka lagu qa day ciidamadaan ayaa warar soo baxayay waxaa ay sheegayeen inay bixisay DFS, waxaana Taliyaha guutada 5aad ee qey bta27 aad Faarax Cali Waasege oo shalay la hadlayay boqolaal ka mid ah Ciidanka as ayaa sheegay inu fuli doona amMarka dowladda islamarkaana Ciidamada la ge yn doono halkii ay dowladda ammarto. Ciidankaan ayaa waxaa lagu qaaday gaadiidka waaweyn ee xamuulka ah wax aana qorshaha uu yahay xerada Ciidam ada ee M/Dhuusamareeb in la geeyo. D/Somaliya ayaa waxa ay waddaa qorshe dagaal oo Shabaab la doonaayo in looga saaro deeganada Gobolada Mudug & Gal gaduud.

500 BOQOL OO ASKARI MARKII UGU HORREY SAY TABABAR LOOGU QAADAY ERITREA

    Warar soo baxaya ayaa sheegaya in cii dan ka tirsan kuwa dowladda fedeeraalka tababar markii ugu horreysay loogu qaa day dalka Eritrea. Ciidamadan oo tiro aha an gaaraya illaa 500 oo askari ayaa la she egay inay isugu jiraan Boolis, Nabad Sug id iyo Milatari intaba.

       Sida ay ogaatay Caasimada Online uj eedka ciidamadani loo tababarayo ayaa ah sidii ay uga qeyb qaadan lahaayeen su gida amniga, marka la gaarayo xilliga kala guurka ee dalka uu galayo doorashooyin ka sanadaha 2020-ka, illaa 2021-ka Eritre a oo sanadkii hore laga qaaday cun aqab ateyn saarneyd in muddo ah ayaan la sha acin baahida keentay in ciidamo cusub ay xilligan u tababarto Soomaaliya.

     Sababta Eritrea cunaqabateynta loo sa aray waxa ay aheyd inay taageertay koo xo ka soo horjeeda dowladda Soomaaliya, iyadoo ay dad badani is weydiinayaan arri ntan. Xiriirka Eritrea iyo Soomaaliya ayaa dib u soo laabtay bartamihii sanadkii hore, iyadoo booqasho Madaxweynaha Soom aaliya uu ku tegay Asmara, halka dhigiisa dalkaasi Isaias Afwerki uu Muqdisho bo oqasho ku yimid bishii December ee san adkii hore 2018-kii.

     Ciidamada Soomaaliya ayaa inta bad an waxaa lagu tababaraa dalalka Turkiga, Jabuuti iyo Uganda oo sanadihii u dambe eyay dowladda federaalka ka caawinayey dhismaha ciidanka.

RA’IISUL WASAARE KHEYRE OO BALLAN QA AD U SAMEEYAY SHACABKA MARKA

      Ra’iisul Wasaaraha XFS Md.Xasan Cali Kheyre oo shalay so cdaal ku tegay M/a rka ayaa sheegay in dha linyarada halkaas kunool do wladda ay shaqo ab uur u sameyn doonto.

     R/Wasaare Kheryre ayaa sheegay in bulshada Marka ay kala shaqeyn doonaan horumarka deegaanka iyo daboolidda ba ahiyaha bulshada ee wax ka qabashada u baahan. Sidoo kale Xasan Cali Kheyre ay aa ballan qaaday in dhalinyarada M/Marka loo dhisi doono Garoon lagu ciyaaro kub adda Cagta,isla markaana uu fulin doono Codsi uga yimid dhalinyarada deegaanka as. RW Kheyrre ayaa bulshada Marko ku nool ku ammaanay dhaqan-gelinta dib-u-heshiisiintii dowladdu ka hir gelisay, midn imada, iyo sida ay sugidda amniga uga wa da qeyb qaateen, waxa uuna kula dardaa rmay inay sii laba jibbaaraan dadaallada wadajirka, isku-kalsoonaanta.

WARARKII UGU DAMBEEYAY WEERAR KA DHACAY DEGMADA AFGOOYE

     Warar dheeraad ah ayaa ka soo bax aya weerar Ciidamo ka tirsan Shabaab xa lay ay ku qaadeen Saldhig Ciidamada dow ladda ay ku leeyihiin D.Afgooye ee G/ Sh/ Hoose.

      Weerarka ayaa ka dhacay Saldhig Ciid anka ay ku leeyihiin Buundada yar ee gu daha M/Afgooye, ka dib markii dagaalya hano Shabaab ka tirsan Bambooyinn iyo iska hor imaad toos ah ay ku weerareen Saldhigaasi. Ciidamada dowladda oo ku jir ay xaalad feejignaan ah ayaa la sheegay inay iska caabbiyeen weerarkaasi kaga yimid Ciidamada Shabaab ee Habeen hore ka dhacay Degmada Afgooye.    Saraakiil ka tirsan Ciidamada dowladda ayaa sheegay inuu jiro khasaare dhaawac yo ah oo ka dhashay weerarkaasi oo dhan kooda soo gaaray, balse aysan ogeyn Sha baab khasaaraha ka soo gaaray weerark aasi.

    Al Shabaab ayaa xilliyada qaar weeraro gaadmo ah ka gaystay gudaha D/Afgooye, inkastoo aysan ku sugnayn Magaaladaasi, balse waxa ay joogaan daafaha Afgooye halkaasi oo weerarada ay ka soo abaab ulaan. Xaaladda Degmada Afgooye ayaa hadda waxa ay tahay mid degan, waxaa na Saldhigii la weeraray ku sugan Ciida mada DFS.

MAREYKANKA OO IRAN KU EEDEEYAY WEER ARKII LAGU QAADAY WARSHADAHA SACUDIGA

    Xoghayaha Arrimha Dibadda Maraykan ka Mike Pompeo ayaa Iran ku eede eyey weerarkii diy aradaha aan duuli yaha la hayn loo adeegsad ay ee Sabtidii lagu qaaday War shada ha shidaalka ee Sucuudiga.

      Waxa uu meesha ka saaray sheega shada Xuutiyiinta Yemen ee ah in ay wee rar ku qaadeen labo warshadood oo ay maamusho Sharikadda Aramco ee Sucu udiga laga leeyahay. Wasiirka tamarta ee Sacuudiga ayaa sheegay in duqaymah aasi ay hoos u dhigeen wax soo saarkii saliidda 5.7 milyan oo barmiil – oo ah kala bar shidaalkii ay boqortoyadu dhofin jirtay.

     Warfidiyeenada ayaa sheegaya in weer arkan uu saamayn weyn ku yeeshay qiim aha saliidda ee caalamka.

      Muuqaal halka weerarku dhacay laga duubay ayaa muujinaya dab weyn oo ka kacay warshadda Abqaiq, oo ah goobta u gu weyn ee sharikadda Aramco ay shidaal ka ku sifayso, halka diyaarad kale oo aan duuliye lahayn ay sidoo kale duqaysay wa rshadda Khurais.

     Isbahaysiga uu Sucuudigu hoggaamiyo reer Galbeedkuna ay taageeraan ayaa ga can siiya xukuumadda Yemen, halka Iran-na ay taageerto fallaagada Xuutiyiinta.

Dhanka kale xeeldheereyaashu waxay ba arayaan bal in weerarradaasi ay soo qaad day Iran iyo in ay soo qaadeen maleeshiy adka Shiicada ah ee gacan saarka la leh Iran ee ku sugan dalka Ciraaq – ayagoo adeegsanaya gantaalaha Kuruuska, sida uu ku warramay wargayska The Wall St

reet. BBC

SAFAARADDA SOOMAALIYA EE NAYROBI OO LAGU FURAY LABA DACWAD OO XASAASI AH

     Shirkad qandaraasle Kenyan ah ayaa ku eedeeysay safaaradda Soomaaliya ee Nayrobi inay xabistay ka dibna jir-dishay shaqaale loo diray si uu ugu gudbiyo gal-dacwadeedka kiis ka dhan ah safaaradda oo laga furay maxkamadda Milindi ee Nayrobi.

      Amos Mutambu ayaa sheegay in loo di iday inuu safaaradda ka baxo waxyar ka dib markii uu geeyey galka.

      Amos ayaa eedeynta ku sheegay kiis ka dhan ah safaaradda oo uu geeyey max kamadda, sidoo kale-na loo diray wasiirka arrimaha dibedda Kenya Monica Juma, 4-tii September.

    Amos ayaa waxaa soo dirtay shirkadda qareenada ee HMS, si uu safaaradda u ge eyo gal-dacwadeedka kiis u dhaxeeya sa faaradda iyo shirkad dhismaha qaabilsan, kaasi oo ku saabsan dayactir ay shirkadd an sheegtay inay ku sameysay dhisme ay safaaradda ku leedahay Nayrobi.

     Wasaaradda arrimaha dibedda Kenya ayaa la sheegay inay kulan arrintan ku sa absan la yeelatay mas’uuliyiinta safaarad da Soomaaliya, waxaana wasiirka arrima ha dibedda Monica Juma ay jimcihii sheeg tay in laga yaabo in qofkii loo diray saf aaradda "uu hab qaldan u adeegsaday in uu gal-dacwadedka gaarsiiyo safaarada.”

    "Waan ogaan doonnaa waxa dhacay” ayey Monica ku tiri shir jaraa’id.

     Safiirka Soomaaliya ee Nayrobi Md.M axamed Axmed Nuur Tarsan ayaa beeni yey inay qof ku dhex xirteen safaaradda, wuxuuna wargeyska The East African u sheegay in tani ay tahay been cad.

     "Ma jirin wax xabisaad ah, mana lihin qolal aan wax ku xabisno. Waxaan filayaa inay ka faa’iideysanayaan khilaafka siyaa sadeed ee u dhaxeeya Kenya iyo Sooma aliya si ay noo qiyaamaan.”ayuu yiri Tar san.

    Muranka la xiriira dayactirka ayaa u dha xeeya safaaradda iyo shirkadda Kingsley Construction Ltd oo safaaradda ku eedey sayinay ku leedahay lacag dhan $226,318 (Ksh23.4 million) oo ay ku dayactirta dhi sme kale oo safaaradda ay ku leedahay xaafadda Lower Kabete.

     Agaasimaha shirkaddan Everlyne Mu tungi ayaa ku doodday safaaradda inay ka cayrisay mashruuca islamarkaana ay da macsan tahay inay qandaraaska ku waree jiso shirkad kale si ay u dhameyso 20% oo ka dhiman dhameystirka.

      Dowladda Soomaaliya weli ma diiwaan gelin jawaabta dacwadda ay kusoo oogtay shirkadda Kingsley Construction Ltd, wax ayna sheegtay in jawaab kasta ay marsiin doonto wasaaradda arrimaha dibedda Ken ya.Garsooraha maxkamadda Mary Kasan go ayaa soo saaray amar ku-meel gaar ah oo safaaradda ama cid kasta oo matasha u diidaya inay wax howlo dayactir ah ka fuliso dhismaha ku yaalla Lower Kabete, ill aa kiiskan meel uu uga dhacayo.

QARAXYO CIIDAMO KA TIRSAN AMISOM LAGULA EEGTAY DULEEDKA BALCAD

     Wararka laga helayo degmada Balcad ee G/Sh/Dhexe ayaa waxaa ay sheegaya an in goordhow Ciidamo ka tirsan AMI SOM qaraxyo lagula eegtay duleedka Koo nfureed ee degmada Balcad ee inta u dha xeysa M/Muqdisho iyo degmada Balcad.

     Goobjoogayaal ayaa waxaa ay shee gayaan in Kolonyo ka tirsan Ciidamada AMISOM oo ka ambabaxay M/Muqdisho qaraxyada lala eegtay xilli ay marayeen agagaarka Dalcada halka loo yaqaano La mbar Soddon ama Xeradii hore ee Cii damada Hiilweyne.

    Qaraxyada kadib ayaa waxaa la sheeg ay in mudo ku dhow 20 Daqiiqo la maqlay ay rasaas ka dhaceysa Goobta qaraxa uu ka dhacay,waxaana wararka qaar aan hel eyno ay sheegayaan in mid ka mid ah Ga adiidka AMISOM uu qaraxaasi qabsaday.

Waxaa jira khasaaro dhimasho iyo dhaaw ac ah oo ka dhashay qaraxyadaasi, haye eshee weli aan sirasmi ah loo cadeyn Kar in,waxaana Ciidamada AMISOM ay xireen isku socodka dadka iyo Gaadiidka ee wa dada Muqdisho iyo Balcad.

    Waa qarixii labaad oo Ciidamo ka tirsan AMISOM 24 Saac Gudahood lagula eegto deegaano duleedka ka ah degmada Balc ad,waxaana shalay ay aheyd markii qarax iyo weerar toos ah lagula eegtay agagaar ka tuulada Gololeey ee degmada Balcad Gobolka Shabeellaha Dhexe.

DR.CABDIRAXMAAN BAADIYOOW'' GALMUD UG WEY KA GUDUBTAY MARXALADII HORE EE DIB-U-HESHIISIINTA

Gudoomiyaha Guddiga dib u heshiisiinta Galmudug Cabdiraxmaan Macallim Cabdullaahi (Baaddiyoow), ayaa sheegay in uu gabogabo yahay kulankii dib u heshiisiinta ee Dhuusa-Mareeb.

Dr, C/raxmaan Baadiyow, ayaa sheegay in Galmudug ay ka gudubtay marxaladdii koowaad ee dib u heshiisiinta Beelaha isla markaana ay  gabogabo tahay howshii loo idmaday Guddiga dib u heshiisiinta. Gudd oomiyaha ayaa baaq usoo jeediyay Guddiyadda ka danbeeyo ee qeybta ka noqon doono dib u dhiska maamul Goboleedka Galmudug, isagoo sheegay in ay muhiim tahay in la saxo dhaqanka isla markaana aasaas sax ah loo dhigo maamulka Galmudug.

"Si sax ah in wax loo dhiso ayaan rabnaa sidaas ayaa ku dardaarmaynaa iyadoo wixii qilaafaad ahna ee Beeluhu ay dareen ka qabaanna waa la xallinayaa hadduu Alle yiraahdo, qeybta labaad ee shirka ayaana lagu xallin doonaa" ayuu yiri Guddoomiye Baaddiyoow.

Shirka dib u heshiisiinta Beelada Galmudug ayaa lagu wadaa in lasoo gaba-gabeeyo Berrito sida uu Jadwalku yahay, waxaana xigi doona weji kale oo lagu turxaan bixin doona waxyaabaha ka haray wada hadallada socda.

C/RAXMAAN C/SHAKUUR OO FARIIN U DIR AY MADAXDA DOWLADDA FEDERAALKA

   Guddoomiyaha Xisbiga Wadajir Cabd iraxmaan Cabdishakuur Warsame ayaa ka hadlay qaraxii Dorraad lagu dilay Mas’uul iyiin ka tirsanaa Maamulka Hirshabeelle, kaasi oo ka dhacay duleedka Degmada Balcad.

      C/raxmaan C/Shakuur ayaa tacsi u diray qoysaskii iyo ehelladii ay ka baxeen guddoomiye ku xigeenkii maaliyada ee Gobolka Sh/ Dhexe marxuum Cabdullahi Shitaawe, Wasiirkii hore ee Ganacsiga Hir Shabeelle marxuum Sabriye Cismaan Toxobow iyo samafale marxuum Xasan Baldoos,kuwaasi oo ku geeriyooday qara xii shalay ka dhacay deegaanka Gololey oo ku yaalla inta u dhexeysa Jowhar iyo Degmada Balcad.

       "Runtii waa arrin murugo iyo xanuu nkeeda wadata, sanad ayaa laga joogaa markii sidan oo kale ay Al-shabaab dule edka magaalada Balcad ku dileen xildhib aan Ismaaciil Muumin Hilawle, Xildhibaan Daahir C/lle Mukhtaar, iyo Gudoomiye ku xigeenkii degmada Raaga Ceelle Muuse C/lle. Dhamaantood Allaha u naxari isto” ayuu yiri C/raxmaan C/Shakuur

   Sidoo kale Madaxda dowlada Soomaa liya ayuu sheegay Guddoomiyaha Xisbiga Wadajir in talada dalka la wareegtay iya doo waddada Muqdisho iyo Jowhar isku xirta ay nabad tahay.

    "Waa masuuliyad darri in maalin kasta masuuliyiin jidka lagu laayo, dawladduna ay iska fiirsato oo aysan waxba ka qaban, waxna ka soo qaadin. Waxaan ka dalban eynaa hoggaanka Dowladda Federaalka ah in ay xil iska saaraan wax ma qaba shada amni dari ee wadadaas ka taagan, muujiyaana dareen masuuliyadeed oo xil ka ay hayaan u qalma”ayuu sii raaciyay

Xigasho:-Radiodalsan.com

DAB KA KACAY DIYAARAD KA DUUSHAY MUQDISHO OO GAARTAY NAYROBI

   Sida ay Idaacadda Risaala ee M/Muqd isho u xaqiijiyeen ilo lagu kalso onaan ka ro dab ayaa Shalay ka kacay Gudaha Diy aarad dad Shacab ah ka qaaday Magaal ada Muqdisho, islamarkaana gaar tay Nay robi.

    Goobgoogayaal ayaa Risaala u xaqiiji yay in diyaaradda oo saarnaayeen rakaab Soomaali ah Shalay barqadii ay ka du ushay Muqdisho, islamarkaana uu dabku ka kacay intii ay Hawadda ku jirtay oo ay ku dhaweyd Garoonka Jummo Kenyatta.

     Gaadiidka Dabdamiska Garoonka Jum ma Kenyatta ayaa ku guuleystay inay dam iyaan dabka Diyaaradda ka kacay, waxaa na dhammaan Nabad qaba Rakaabkii So omaalida ahaa ee diyaaradda Saarnaa.

     Qof ka mid ah dadkii la socday diyaar adda ayaa sheegay in ay dareemeen Wel wel badan laakiin ugu dambeyntii ay diy aaradda degtay oo Alle badbaadiyay.

Xigashoradiorisaala.com

MADAXWEYNE SACIID DENI OO FURAY SHIRKA MAALGASHIGA PUNTLAND

    Madaxweynaha Puntland Mudane Siciid Cabdullaahi Deni ayaa si rasmi ah u furay shirka maalgashiga Puntland, waxa uu Madaxweynuhu ka jeediyey khudbad aad u muhiim ah oo si dhaba u taabanaysa arrimaha Maal ga shada ee Puntland.

     Shirka Maalgashiga Puntland ayaa ka furmay Caasimadda Puntland ee Garo owe, waxaa ka qayb-gelaya Maalgashad ayaal Caalami ah, Ganacsato Soomaal iyeed, siyaasiyiin, Hay’addo caalami ah iyo masuuliyiin kale.

     Sidoo kale Shirka ayaa waxaa uu soc on doonaa Muddo saddex maalmood ah, isla markaana waxaa Khudbado ka jeedy ay Madaxweynaha Puntland Siciid Cab dullaahi Deni iyo Madaxweyne ku-xigeen ka maamulkasas Axmed Cilmi Cismaan Karaash.

    "Waxaan aad ugu faraxsanahay in shi rkani Shalay qabsoomo, dadkii lagu cas uumey intoodii badnayd inay soo aqbal aan oo kasoo qayb-galaan waa calaamad dhiirigelin anaga noo ah in hadafyadii ugu waaweynaa ee aan ka lahayn shirkan intiisii badnayd ay qabsoontay”

      Dadka reer Puntland waa dad caan ku ah nabad jacaylka iyo xasiloonida, saldhi gga noloshooduna uu yahay ganacsiga iyo ka shaqaynta horumarinta nolosha, xirf addii yarayd ee ahayd bucshirada waxay gaysiisay horaantii qarnigii 19-aad markay ku filnaan weydey degaanadooda inay u baqoolaan degaano kale oo ka baxsan Puntland haddaa tariikhda dib u raacdaan degaanada Soomaaliyeed oo dhan, waxa ad ku arkaysaan dukaanadii iyo ganac siy adii ugu horaysey waxaa lahaa dad reer Puntland ah iyo dad carab ah oo weliba Yamaniyiin u badan, waxay u talaabeen Africa Kenya, Tanzania, Uganda, Zambia, iyo South Africa dadka inta badan hormuu dka u ahaa ganacsiga waxay u badnaay een dad reer Puntland ah, Waxaan aad u arkay wadamada khaliijka Imaaraadka iyo Sucuudiga waxaa ka furtay ganacsato reer Puntland ah”. Ayuu yiri Madaxweyna ha Puntland.

     Ugu dambayn, Madaxweynaha Puntland Md. Siciid Cabdullahai Deni ayaa si rasmi ah u furay shirka maalgashiga Pu ntland oo muhiimad gaara siinaya, taagee rayana ka faa’iidaysiga khayraadka dihin ee Puntland ceegaaga, gaar ahaan maal gelinta fursadaha jira, waxaana uu Mada xweynuhu u mahadnaqay dhammaan shacabka reer Puntland oo taageeray qab soomidda shirkan, kaas oo socondoona sadex maalmood oo Shalay ku jirto 15-17, Sep, 2019.

FAAH FAAHIN:-DIL KA DHACAY M/MUQDISHO

     Faah faahino dheeraad ah ayaa ka soo baxaya kooxo hubeysan oo Shalay  Isgo yska Sanca ee Magaalada Muqdisho ku dilay Askari ka tirsanaa Ciidanka dowlad da Soomaaliya.

     Dad goobjoogayaal ah oo la hadlay Wa rbaahinta Muqdisho qaar ka mid aha ayaa u sheegay in dilkan uu ka dhacay barta maha laamiga,isla markaana waxaa Aska rigaas falka u geystay rag dhalinyaro ah oo watay Bastoolado.

      Kooxihii ka dambeeyay dilkaas ayaa goobta si deg deg ah uga baxsad ay,wa xaana durbo halkaas gaaray Ciidamo ka tirsan kuwa Booliska dowladda oo xiligas ku sugnaa meel aan sidaas u fog eyn,iyagoona goobta ka qaaday Meydka Askariga.

     Magaalada Muqdisho ayaa waxaa xiliyada qaar ka dhaca dilal qorsheysan oo geystaaan ragga ku hubeysan Bastoolada ha,waxaana Mas’uuliyadooda sheegta Al-shabaab.

DIYAARADO SIDA CIIDANKA KOOFIYO CASTA OO DEGAY M/DHUUSAMAREEB

     Garoonka diyaaradaha Magaalada Dhuusamareeb ee Caasimadda dowlad G oboleedka Galmudug ayaa Shalay waxaa ka degay laba diyaaradood oo siday Cii damo ka tirsan  Ilaalada gaarka ah ee Ma daxweynaha Soomaaliya Maxamed Cab dullaahi Farmaajo.

Ciidanka Koofi Casta ee ah Ilaalada Mada xweyne Farmaajo ayaa markii ay gar oonka ka dageen waxaa la geeyay Xaru nta Madaxtooyadda Dhuusamareeb,wax aana halkaas  uu ku wajahan Mada xwey naha.

     Wararka ayaa intaasi waxaa ay ku dar ayaan in Ciidanka la dejiyay Garoonka diy aaradaha Dhuusamareeb iyo goobo muh iim ah oo laga soo galo Magaalada.

Madaxweynaha JFS Md.Maxamed C/hi Farmaajo ayaa lagu wadaa in Maalinta uu gaaro halkaas,isla markaana uu soo xiro Shirka dib heshiisiinta  Galmudug ee maalmihii la soo dhaafay ka socday halk aas.

     Ammaanka guud ee Dhuusamareeb ay aa siweyn loo adkeeyay,waxaana sugida amniga iska kaashanaya Ciidanka Koofiyo Casta ee ah Ilaalada Farmaajo,Ciidamada Harmacad iyo kuwa Midowga Afrika ee AMISOM.

DAD SHACAB AH OO LAGU DILAY DOWLAD DEEGAANKA SOOMAALIDA ITOOBIYA

    Wararka laga helayo Tuulada Baal-Gor ay oo ka tirsan Gobolka Doolo Ee Dawlad deegaanka Soomaalida Itoobiya ayaa wax aa ay sheegayaan in halkaasi lagu dilay laba Ruux oo ka mid ah dadka Xoolo dhaq atada ah ee ku nool deegaankaas.

      Maleeshiyaad hubeysan ayaa la she egay inay dileen labada Qof oo Geel ku ila alinayay Tuulada Baal-Goray ay dileen ,waxana dadka la dilay Magacyadooda lagu kala sheegay Indha-Balac Magad iyo Axmed Sanjab Diiriye,iyada oo la sheegay in maleeshiyaadka dilka geystay ay ka yimaadeen dhinaca deegaanka Balli-Ha raare ee isla dowlad deegaanka Soomaa lida.

     Goobjoogayaal ayaa waxaa ay sheege en in Maleeshiyaadka ka dambeeyay dilk aasi ay Goobta ka baxsadeen,sidoo kal ena ay jirtay in maleeshiyaadkaas maalin ka hor ay tuulada Baal-Goray weerar ku soo qaadeen, iyada oo dilka ay geysteen loo aaneyno arrimo la xiriira aanooyin qa biil.

Wararkii ugu dambeeyay ee deegaanka Baal-Goray ee dadka Shacabka ah lagu dilay naga soo gaaraya ayaa waxaa ay sheegayaan in Shalay halkaasi laga dareemayo xaalad kacsanaan ah iyo xiisad u dhaxeysa labada beelood oo ay kasoo kala jeedaan maleeshiyaadka wax dilay iyo dadkii ay dileen.

HARAADIGA KUMANNAAN CARRUUR UUR KA LAGU DILAY AH OO LAGA HELAY GURI KU YAALLA MAREYKANKA

    Haraadiga in ka badan 2,000 oo car ruur uurka hooyooyinkood laga soo xa aqay ah ayaa laga helay guri ku yaalla gobolka Illinois ee dalka Mareykanka, halkaasoo uu dagganaan jir ay dhak htar hor ay u sa meyn jiray qal iinka il maha lagu soo xaaqo. Qoyska uu kasoo jeeday Dr Ulrich Klopfer ayaa helay haraadiga xilli ay doonayeen inay kala hagaajiyaan alaabta taallay guriga dhakhtarka, ka dib markii uu geeriyooday 3-dii bishan Sitembar.

Dr Klopfer ayaa xarun caafimaad ku lahaa magaalada South Bend ee gobolka Indiana, taasoo uu albaa bbada isugu dhuftay markii shatigii uu ku howlgalayayay dowladdu kala noq otay sanadkii 2016-kii.

      Waxaa lagu eedeeyay inuu mas' uuliyiinta maamulka ee dowladda ku war alin waayay qalliin ilmo looga soo xaaqay gabar 13 jir ah.

      Wuxuu sidoo kale dhakhtarkan ku guul darreystay inuu xaqiijiyo in shaq aalaha xaruntiisa caafimaadka ay ka war hayaan howsha la xiriirtay qalliinka lagu sameeyay gabadhaas, sida ay qortay wakaaladda wararka ee AP.

Hase yeeshee, Dr Ulrich Klopfer ayaa sheegay in waligiis uusan ka geeriyo onin qof uu ku sameynayay qalliin ilmo soo xaaqid ah, muddadii 43-ka sano ahayd ee uu shaqeynayay.

    "Waa haweenka waxa uurka yee sha, ragga ma aha", Dr Klopfer maxka madda horteeda mar la dhageysanay ay kii ska isaga ka dhanka ahaa, sida uu shaaciyay wargeyska New York Times ee kasoo baxa dalka Mareykan ka.

    Isagoo hadalkiisa sii wata ayuu inta as ku daray: "Waa inaan tixgalinno go'aannada ay haweenku u sameey aan iyagoo u maleynaya inay yihiin ku wa ugu habboon noloshooda. Halkan uma imaamin inaan cidna ku kahsbo waxa ay sameyneyso. Uma joogo hal kan inaan qof xukumo".   Tirada har aadiga carruurta lasoo xaaqay ee ay boolisku gacanta ku dhigeen ayaa marka la isku daro gaareysa 2,246.

Xafiiska qaabilsan la tacaalista fal dam biyeedyada ayaa la wareegay haraad iga, wuxuuna billaabay howlgal baar itaan ah. BBC

ASKAR KU DHIMATAY QARAX LALA EEGTAY GAADIID UU LA SOCDAY GUDDOOMIYAHA GOBOLKA SHABEELLAHA HOOSE

      Wararka naga soo gaaraya gobol ka Shabeellaha Hoose ayaa sheegaya in Qarax Khasaare geystay lala eegtay mas’uliyiin ka tirsan maamulka gobolka Shabeellaha Hoose oo marayay Aga gaarka degaanka Shalanbood.

    Gaadiidka la bartilmaameedsaday ayaa waxaa ka md ah mas'uuliyiintii la soctay guddoomiyaha gobolka Shabe ellaha hoose Ibraahim Cali Aadan Naj ax oo la sheegay in uu weerarka ka ba dnaaday, hasse ahaatee waxaa lagu di lay oo ku dhintay ilaa saddex Askari oo ka mid ahaa ilaaladii la soctay.

     Qaraxa ayaa ahaa miinadda nooca dhulka lagu Aaso, waxaana uu qabsad ay  mid ka mid ah Kolonyada la socday Gudoomiyaha gobolka Shabeellaha  Hoose.

     Maalin ka hor ayeey aheyd markii qarax sidan oo kale waddada lagu aa say lagu dilay mas'uuliyiin hore oo ka ti rsanaa maamulka Hirshabeelle wadd ada xiriirisa degmooyinka Balcad iyo Jowhar ee gobolka Shabeellaha dhe xe.

BANBAX-HOWLED U DHAXEEYA HAY’A DAHA U XILSAARAN DIB-U-EEGISTA DAST UURKA OO MUQDISHO KA FURMAY

     Waxaa magaalada Muqdisho Shalay ka furmay Banbax-howleed (Retreat) wadajir ah oo u dhexeeya Wasaaradda Arrimaha Dastuurka ee XFS, Gudigga La-socodka Dib-u-eegista iyo Hirgelinta Dastuurka ee Ba arlamaanka iyo Gudigga Madaxab an aan ee Dib-u-eegista iyo Hirgelinta Das tuurka.

      Banabax-howleedkan wadajirka ah ee Shalay furmay ayaa waxaa ugu hor eyn ujeeddadiisa ka hadlay Agaasima ha Guud ee Wasaaradda Arrimaha Dastuurka Maxamed Abuukar Zubeyr, waxuuna sheegay in kulankan uu muh iim u yahay seddexda hay’ad maadaa ma waqtigii loo qabtay dhameeystirka dastuurka uu gebo-gebo marayo.

      Muumino Sheekh Cumar oo ah Gu doomiye Ku-Xigeenka Gudigga Mad axabanaan ee Dib-u-eegista iyo Hirg elinta Dastuurka ayaa sheegtay in ka guddi ahaan ay aad ugu faraxsanyihiin ka qaybgalka kulankan, waxaa kale oo ay xustay in gudigga madaxbanaan uu shirka ku soo bandhigi doono waxqab adkiisa iyo waxa u qorsheysan.

      Dhanka kale Senator Cabdiqay bdiid oo ah Gudoomiyaha Gudigga La-socodka Dib-u-eegista iyo Hirgelinta Dastuurka ee Baarlamaanka ayaa she egay in shirkan uu yahay mid looga ha dlay sidii howlaha masiiriga ah ee das tuurka dhameystirkooda guul looga gaari lahaa.

     Wasiir Saalax Axmed Jaamac oo Banbax-howleedka furay ayaa yiri "wa xaa naga go’an hadaanu nahay sedd exdan hay’ad in howlaha dastuurka ay san iska noqon arrimo iska furan oo ah mashruuc la iska quuto, waxaan doon eynaa in sida ugu dhaqsiyaha badan ee ugu macquulsan loo dhameystiro dastuurka; kulankan inoo furmay waxa aan uga doodeynaa sidii arrimaha ayaaha dambe ee dadka Soomaaliye ed raad ku yeelan doona ee das tuurka ku jira loo dhameystiri lahaa”.

Ugu dambayn, banbax-howleedkan ayaa muddo seddex maalin ah socon doona waxaana looga doodi doonaa qorsho howleedyada u degsan hay’ adaha dib-u-egiista dastuurka, waxa ana dhamaadka banbax-howleedka la ga soo saari doonaa War-murtiyeed shacabka lala wadaagi doono.

WASIIRKA CAAFIMAADKA XFS OO MUQDI SHO KU SOO DHAWEYSAY WAFDI KA SOCDA WHO EE SOOMAALIYA

Kulan lagu soo dhawenayey wafdigan heerka caalami ee uu hoggaaminayey Dr.Axmed Al-Mandhari oo ah Agaa simaha xafiiska Mandiqadda Bar iga & Mediterran ean-ka ee Hay’ad da Caafimaadka Aduunka ee WHO ayaa waxaa ka qeybgalay mas’u uliyiinta Wasaa radda Caafimaad ka iyo Daryeelka Bulshada, dhaqaatiir, aqoonyahanno iyo marti sharaf kale.

Dr. Axmed Al-Mandhari oo u dhashay dalka Cuman ayaa ka mahadnaqay sida quruxda badan ee loo soo dhaweeyay ,wuxuuna sheegay in dowladda Soom aali ya ay kala sha qeyn doonaan dib u habeynta iyo horumarinta caafimaadka dalka.

    Wasiirka Wasaaradda Caafimaadka iyo Daryeelka Bu lshadu Drs Fowziyo Abiikar Nuur oo uu wehliyo wasiir ku xigeenka wasaaradaasi ayaa Dr. Axmed Al-Mandhari ku aShalayy booqashada uu ku yimid Magaalada Muqdi sho, Waxayna tilmaamtay in ay iska kaashan doonaan horu marinta hanaanka caafimaadka iyo hiigsiga hirgelinta Caaf imaadka Loo dhanyahay.

      Wasaaradda Caafimaadka oo kaashanaysa Hay’adda Caafimaadka Adduunka iyo hay’adaha kale ayaa maal maha soo socda dhaqan-gelin doonta hiigsiyo cusub oo khuseeya caafimaadka,kuwaas oo la gaarsiin doono dalka oo dhan.

RA’IISUL WASAARE KU-XIGEENKA DALKA OO SHIR KA FURAY MUQDISHO

Ra’iisul Wasaare ku-xigeenka xukuumadda federaalka Soomaaliya (XFS), mudane Mahdi Maxamed Guuleed (Khadar) ayaa Shalay si rasmi ah u daah-furay tubta qaran ee gaarsiinta caafimaad dhameystiran, kaas oo mawaadin kasta oo Soomaaliyeed u ogolaanaya in uu helo daryeel caafimaad oo heer caalami ah.Wasiirka Wasaaradda caafimaadka iyo daryeelka bulshada DFS, Fowsiya Abiikar Nuur, oo wasaaraddeedu ay diyaarsay Tubta qaran ee xaqiijinta caafimaadka loo dhanyahay, ayaa sheegtay in Qorshaha tubta uu yahay in mawaadin kasta oo Soomaaliyeed uu helo adeeg caafimaad oo tayeysan oo culeys dhaqaale aan bulshada ku keeneyn.

Ra’iisul Wasaare ku-xigeenka dalka ayaa guul ku tilmaamay in Shalay la daah-furay tub adeeg caafimaad oo caalami ah oo gaar u ah Soomaaliya, ka tarjumeysa duruufaheeda, lana jaan-qaadeysa duruufaha caalamiga ah ee jira, waxa uuna codsaday in dhamaam si wadajir ah looga shaqeeyo ka faa’iideysiga tubta caafimaadka dalka.

Munaasabadda daah-furka tubta qaran ee caafimaadka,

 

waxaa goob joog ka ahaa wasiiro, xildhibaanno, safiirrada Turkiga iyo Talyaaniga iyo safiir ku-xigeenka Qatar ee saldhiggoodu yahay Muqdisho iyo mas’uuliyiin ka socota

WHO, UNFPA, iyo UNICEF.

MIDOWGA YURUB OO ABAAL MARIYAY HAL-ABUURRO SOOMAALIYEED OO DA'YAR

   Munaasabad ballaaran oo loogu dabbaal degayo maali nta caalamiga ee dimoqraadiyadda oo la xuso sanad walba 15-ka Sebtember ayaa ka dhacday Muqdisho. Munaasa baddan ayay maalgeliyeen Midowga Yurub.

      Xuska maalintan awgeed ayaa la abaal mariyay shan dhallinyaro Soomaaliyeed ah kuwaas oo ku guuleystay tartan uu Midowga Yurub u qabtay abwaannadan da'da yar oo lagu tartansiiyay curinta gabayada ka qeyb qaadanaya nabadda iyo dimuqraadiyadda. Dhallinyarada ku tartantay silsiladda nabadda iyo dimoqraadiyadda ayaa munaasab adda ku soo bandhigay hal abuurkooda iyo gabayadii ay ugu talagaleen ka qeyb galka munaasabadda. Madasha uu ka dhacay xuska maalintan waxaa ku sugnaa wakiilo ka socda Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Midowga Yurub iyo sidoo kale hay'ado maxalli ah iyo kuwo caalamka ah. Danjiraha Midowga Yurub ee soomaaliya, Nicolas Ber langa Martinez ayaa sheegay in dabbaal degga muna asabadda uu wax weyn uga dhiganyahay isaga oo intaa sii raaciyay in Midowga Yurub uu ku faanayo marti gelinta ka qeybgalayaasha. Midowga Yurub oo kaashanaya dhalli nyarada leh hibada hal-abuur ee dhanka gabayada ayaa bil aabay tartanka gabayada Silsiladda Nabadda si dib loogu soo celiyo dhaqankii gabay ee silsilad ee soo jireenka ahaa.

Midowga Yurub oo abaal mariyay hal-abuurro Soomaali yeed oo da’yar

     Tartanka oo ahaa mid u furan dhammaan soomaalida ku